Lifestlye (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਰੀ ਗਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਬੱਚਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਰੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਲਾਸ਼ ਦੀਪਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵਜਾਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਅਵਿਜੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ 24ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਰੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਤਾਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੌਂ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਅਵਿਜੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਰੀਆਂ ਸੁਣਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਤੰਤੂ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਰੀਆਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋਰੀਆਂ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਸਗੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਰੀਆਂ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੋਰੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਛੋਹ ਅਤੇ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹਨ।
