Lifestyle (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਪੁਦੀਨੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਪੌਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਪੁਦੀਨਾ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਪੁਦੀਨੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡੀਟੌਕਸੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਦੀਨਾ ਪਾਚਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੱਕ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹ
ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ, ਪੁਦੀਨੇ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਜੁਲਾਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੁਦੀਨਾ ਪਾਚਕ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਦੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੇਂਥੋਲ ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੰਦ ਨੱਕ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਬਲਗ਼ਮ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੰਘ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਬਾਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
IBS ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ
ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਦੀਨਾ ਚਿੜਚਿੜਾ ਟੱਟੀ ਸਿੰਡਰੋਮ (IBS) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੜਵੱਲ ਅਤੇ ਬੇਅਰਾਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਜ਼ੁਕਾਮ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਬੰਦ ਨੱਕ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ
ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਫਲੂ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਪੁਦੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੈਂਥੋਲ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾੜ-ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣ ਦਰਦ ਅਤੇ ਜਲਣ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਦੀਨੇ ਨਾਲ ਭਾਫ਼ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬੰਦ ਨੱਕ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ
ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਖੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬੇਜਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਦੀਨਾ ਆਪਣੇ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਸਾੜ-ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧੱਫੜਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਦੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ
ਪੁਦੀਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਮੈਂਥੋਲ
- ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ
- ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ
- ਆਇਰਨ
- ਫਾਈਬਰ
- ਫਲੇਵੋਨੋਇਡਜ਼
- ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਗੁਣ
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁਦੀਨੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
- ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਨੀ ਖਾਓ
- ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹਰਬਲ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਪੁਦੀਨਾ ਪੀਓ
- ਸੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਦੀਨਾ ਪਾਓ
- ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਫਲੂ ਲਈ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲਓ
- ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਸਿਡਿਟੀ ਜਾਂ ਠੰਢ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਪੁਦੀਨੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ, ਜਲਣ, ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
