ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ : ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦਾ “ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਲਾਕ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਗਠਨ, ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਚਮੜੀ, ਵਾਲਾਂ, ਨਹੁੰਆਂ, ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਅਤੇ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਨਵੇਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਇਸਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਅਜੈ ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਐਮਸੀਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹਲਕੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਲੱਛਣ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ‘ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਲ ਸੁੱਕੇ, ਪਤਲੇ ਅਤੇ ਬੇਜਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਹੁੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟਣ ਜਾਂ ਫਟਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ਕ, ਖਾਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਬੇਜਾਨ ਚਮੜੀ ਇਸਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਨਮੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਜਾਂ ਕੱਟ ਵੀ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਪਤਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਸੋਇਆ, ਟੋਫੂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਅੰਡੇ, ਚਿਕਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵੀ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
