ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ :- ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਨੇ 2025-26 ਲਈ ₹13,876 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ₹10 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਾਧੂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। SGPC ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਮੰਡਵਾਲਾ ਨੇ ਅੱਜ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਹਾਲੇ ਹੋਰ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
SGPC ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।ਨਵੇਂ ਸਿੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ – SGPC ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਟਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਹੈਲਥ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਵਾਧੂ – ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ – SGPC ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਗੁਰਮਤੀ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਰਟਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।
ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿੱਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਮਦਦ – ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ – ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
SGPC ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੰਡ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੇ ਸੰਭਾਲ – ₹500 ਕਰੋੜ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ – ₹400 ਕਰੋੜ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਨਵੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ।
ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ – ₹250 ਕਰੋੜ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ – ₹200 ਕਰੋੜ ਗਰੀਬ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ।
ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਆਊਟਰੀਚ – ₹100 ਕਰੋੜ SGPC ਦੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ, ਰੇਡੀਓ, ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਹੱਕ ਰੱਖਿਆ ਯਤਨ – ₹50 ਕਰੋੜ ਸਿੱਖ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਖਰਚ ਹੋਣਗੇ।
SGPC ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਚੱਲਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਖਰਚੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।
SGPC ਦੇ ਅਧੀਨ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ – ₹30.7 ਕਰੋੜ
ਪੰਥਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖਰਚ – ₹1.8 ਕਰੋੜ
ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ – ₹30 ਲੱਖ
ਨਿਰਧਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ – ₹21.5 ਕਰੋੜ
SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਖਰਚ – ₹90 ਲੱਖ
SGPC ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ – ₹65 ਲੱਖ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਨਿਵਾਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਸਮੇਤ ਖਰਚ – ₹87.5 ਲੱਖ
ਜਨਰਲ ਬੋਰਡ ਫੰਡ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ
SGPC ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਦਸਵੰਧ (Daswandh), ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 85 ਅਤੇ 87 ਅਨੁਸਾਰ, SGPC ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੋਂ 10% ਦਸਵੰਧ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਬਜਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਆਮਦਨ ਸਰੋਤ
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਦਸਵੰਧ (10%) – ₹58.3 ਕਰੋੜ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਤਾ ਫੰਡ (Section-85) – ₹16 ਕਰੋੜ
ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ – ₹86 ਕਰੋੜ
ਇਸ 86 ਕਰੋੜ ਦੇ ਜਨਰਲ ਬੋਰਡ ਫੰਡ ਨੂੰ SGPC ਦੇ ਵਿਵਸਥਾਪਨ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ, ਯਾਤਰਾ ਖਰਚ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
SGPC ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਆ, ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੀ SGPC ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਸ਼ ਰਾਖਵੇਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।SGPC ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਆ, ਸਿਹਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ SGPC ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯਾਸਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
