ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਜੌਨ ਬੋਲਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ “ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਅਰਥਹੀਣ” ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
“ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ” – ਬੋਲਟਨ
ਜੌਨ ਬੋਲਟਨ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਰੇਡੀਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋੜੀਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਨੂੰ ਰਿਫਾਈਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
“ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੌਕਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ”
ਬੋਲਟਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਖੁਦ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸਰੋਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸੰਭਵ
ਬੋਲਟਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਰੂਸ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਝੁਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ।
ਟਰੰਪ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਖ਼
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਧਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਹੁਣ ਬਦਲਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ “ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ” ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਸੁਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
