Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਸਿਰ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ – ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੰਧ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿੰਬੂ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ ਗੰਧ ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਘ੍ਰਿਣਾਤਮਕ ਟਰਿੱਗਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਈਐਨਟੀ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਘ੍ਰਿਣਾਤਮਕ ਰੀਸੈਪਟਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਧ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਤੇਜ਼ ਗੰਧਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿੰਬੂ, ਸਿਗਰਟ ਦਾ ਧੂੰਆਂ, ਪਰਫਿਊਮ, ਪੇਂਟ, ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਏਜੰਟ – ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੰਧਾਂ ਟ੍ਰਾਈਜੇਮਿਨਲ ਨਰਵ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿੰਬੂ ਇੱਕ ਖੱਟੇ ਫਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਗੰਧ ਇੰਨੀ ਤੀਬਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘ੍ਰਿਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਨਿੰਬੂ ਵਰਗੀ ਬਦਬੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ “ਅਲਾਰਮ ਸਿਗਨਲ” ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਦਬੂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟਰਿੱਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਦਬੂਆਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਨੂੰ ਪਰਫਿਊਮ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਸਣ ਜਾਂ ਪਿਆਜ਼। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਬਦਬੂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਡਾਇਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਬਦਬੂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੀ, ਲੱਛਣ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇ। ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ, ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਟਰਿੱਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕੇਗਾ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਰੋਕਥਾਮ ਸੁਝਾਅ
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਬਦਬੂ ਤੋਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ:
- ਭੀੜ ਭਰੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੋ।
- ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਫਰੈਸ਼ਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ-ਅਧਾਰਤ ਕਲੀਨਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
- ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲਾਂ ਜਾਂ DIY ਕੁਦਰਤੀ ਘੋਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਣਯੋਗ ਹੋਣ।
- ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਓ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰੋ।
