Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਜਿੱਥੇ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ, ਪਿੱਠ, ਮੋਢਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਕੜਾਅ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਿੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਮੌਜੂਦਾ ਜੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਠੀਏ, ਗਠੀਏ, ਪੁਰਾਣੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਵਾਧੂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਸਾਈਮਨ ਥਾਮਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਬੈਰੋਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਜਾਂ ਗਠੀਏ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਕੜਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਾਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਅਤੇ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਵਧੀ ਹੋਈ ਨਮੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਲਿਗਾਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਕੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਗਣ ‘ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਲਚਕਤਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘੱਟ ਧੁੱਪ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਨਵੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਗਠੀਏ, ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਗਠੀਏ, ਪਿਛਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ, ਜਾਂ ਗੋਡੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਧੀ ਹੋਈ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ 30 ਤੋਂ 40 ਮਿੰਟ ਲਈ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਓ।
- ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਖਾਓ।
- ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਬੁਖਾਰ, ਜਾਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਰਥੋਪੀਡਿਕ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
