ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 29 ਅਪ੍ਰੈਲ – ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ 16ਵਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਪਨਗੜੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਆਪਣੀ “ਸਲਾਹ-ਮੁਲਾਕਾਤ” ਲੜੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 24ਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਪਨਗੜੀਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਹਿਸਾਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਇੱਥੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਏ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਨੀਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕੇਮਰੀ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ 15 ਐਮ.ਐਲ.ਡੀ. ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕੰਮ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਿਸਾਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਟੀਮ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਡਾ. ਮੰਗਲਸੇਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਜੈਵਿਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ, ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਰਾਹੀਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਪਨਗੜੀਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਕੇਮਰੀ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਜਨ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼, ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹਿਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਪੰਜ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਕੇਮਰੀ ਰੋਡ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 15 ਐਮ.ਐਲ.ਡੀ. ਹੈ ਅਤੇ 51711 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਤੋਂ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 14, 15, 16 ਅਤੇ ਪਟੇਲ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 2.88 ਕਰੋੜ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਨੂੰ ਬਲਸਮੰਡ ਸਬ ਬ੍ਰਾਂਚ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐਫਪੀਓ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਬੀ.ਆਰ. ਕੰਬੋਜ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨ (FPO) ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। HAU ਫਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
HAU ਨੇ ਟਿਸ਼ੂ ਕਲਚਰ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਬੀ.ਆਰ. ਕੰਬੋਜ ਨੇ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਪਨਗੜੀਆ ਅਤੇ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਪੈਗੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਬਲ ਹੈਪਲਾਇਡ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੌਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਟਿਸ਼ੂ ਕਲਚਰ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪੌਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੰਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਦੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ 2.5 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ 6500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 1041 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦਾ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੌਦੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਟਿਸ਼ੂ ਕਲਚਰ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ 5 ਲੱਖ ਪੌਦੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈੱਟ ਹਾਊਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਖੀ
ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਡਾ. ਮੰਗਲ ਸੇਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਡੇਟਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੈਲਾਨੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ, ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਮਾਡਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
