ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਤਹਿਰਾਨ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ): ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ‘ਤਰਕਹੀਣ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਘਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀ ਗਈ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, “ਅਸਾਧਾਰਨ ਅਤੇ ਤਰਕਹੀਣ” ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਵਾਬ, 10 ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ
ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ IRNA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ 10 ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ” ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ
- ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤ
- ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ
- ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ
- ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਗਰੰਟੀ
ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੁਖ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਥਾਈ ਹੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਈਰਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ “ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ” ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਰੁਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।
