Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਗੁਰਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ, ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਗੁਰਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਅੰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਵਾਈ) ਡਾ. ਅਮਰ ਸਿੰਘਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸਿੰਘਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (CKD) ਅਨੀਮੀਆ, ਖਣਿਜ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰੀਰ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੋਜ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ, ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਖੂਨੀ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ “ਚੁੱਪ ਬਿਮਾਰੀ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਡਾ. ਸਿੰਘਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸੇਵਨ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਗੁਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗੁਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ
ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਦੋਵਾਂ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ, ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਹਾਈਡਰੇਟਿਡ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਿਨ ਭਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2.5 ਤੋਂ 3 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
