Technology (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ) : ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਪਾਸਵਰਡ, ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੇਰਵੇ, ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਦਫਤਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਿਸੇ AI ਚੈਟਬੋਟ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ? ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। AI ਟੂਲਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਡੇਟਾ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਡੇਟਾ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ, ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ, ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਦਫਤਰੀ ਕੰਮ, ਈਮੇਲ ਲਿਖਣ, ਕੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ChatGPT, Gemini, ਅਤੇ Cloud ਵਰਗੇ AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਚੈਟਬੋਟਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਚੈਟਾਂ ਅਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
AI ਚੈਟਬੋਟ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਡੇਟਾ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਟਾਈਪ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ AI ਚੈਟਬੋਟ ‘ਤੇ ਫਾਈਲ ਅਪਲੋਡ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਦੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਜਾਂ AI ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਜੀਤੇਨ ਜੈਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, AI ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਦੀਆਂ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਬੇਲੋੜੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਪਾਸਵਰਡਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ, ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, AI ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਵਰ ‘ਤੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਇਸਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੀ ਖੋਜ AI ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ-ਸੈਂਟਰਡ AI ਦੁਆਰਾ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਖੋਜ ਨੇ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਚੈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਇਸਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਵਿਕਲਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ AI ਟੂਲ ਹਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਡੇਟਾ ਉਲੰਘਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਹਨ?
ਜਦੋਂ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੈਮਸੰਗ ਕੇਸ: 2023 ਵਿੱਚ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਕਿ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ChatGPT ‘ਤੇ ਗੁਪਤ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ। ਇਹ ਘਟਨਾ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਪਤ ਦਫਤਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਦੇ ਦਾਅਵੇ: ਲੀਕ ਹੋਏ ਬੈਂਕ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲਾਂ ਤੱਕ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ AI ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ, ਜੈਮਿਨੀ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ‘ਤੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ?
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ: ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ‘ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੋ’ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰੋ। ਇਹ ਓਪਨਏਆਈ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਥਾਈ ਚੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੱਲਬਾਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਪੀ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। < ਲਿੰਕ url=”https://help.openai.com/en/articles/7730893-data-controls-in-chatgpt” title=”ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਡੇਟਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਗਾਈਡ ਵੇਖੋ”/>।
ਗੂਗਲ ਜੇਮਿਨੀ: ਤੁਸੀਂ ਜੇਮਿਨੀ ਐਪਸ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਜਾਂ ਕੀਪ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਭਾਵੇਂ ਕੀਪ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਬੰਦ ਹੋਵੇ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ।
ਕਲਾਉਡ: ਕਲਾਉਡ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਸੋਧ ਵਿਕਲਪ ਵੇਖੋ। ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
- AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸਵਰਡ, OTP, ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਂ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾਮ, ਪਤੇ, ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਛਾਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਟਾਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਗੁਪਤ ਦਫ਼ਤਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਗਾਹਕ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਨੀ-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੂਲਸ ‘ਤੇ ਕਰੋ।
- ਕਿਸੇ ਵੀ AI ਟੂਲ ਦੀਆਂ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਧਾਰਨ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ।
- ਜੇਕਰ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਬਦਲੋ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ IT ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।
AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਕਰ ਮੰਨਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਜੀਟਲ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
