Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਖੱਟਾ ਡਕਾਰ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਜਾਂ ਗੈਸਟ੍ਰੋਈਸੋਫੇਜੀਲ ਰਿਫਲਕਸ ਬਿਮਾਰੀ (GERD) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਾੜੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਿਡਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹੈਪੇਟੋਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਖੰਡ ਨੂੰ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਭੋਗਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਨਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੇਠਲਾ esophageal sphincter ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪੇਟ ਦਾ ਐਸਿਡ ਅਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਵਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਖੱਟਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਕਾਰ ਆਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਕੈਲੋਰੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਕ, ਪੇਸਟਰੀਆਂ, ਚਾਕਲੇਟ, ਆਈਸ ਕਰੀਮ, ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਪੇਟ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਖੰਡ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸਿਡਿਟੀ ਜਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੂਡ ਡਾਇਰੀ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਐਸਿਡਿਟੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਲੇਟਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਨਾ ਲੇਟਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਡਕਾਰ, ਜਾਂ ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਕਸਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
