ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕੀ ਹੈ? ਸਰੀਰ ‘ਚ ਤਾਂਬਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ

Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਾਧੂ ਤਾਂਬਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਘਾਤਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?

ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤਾਂਬਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤਾਂਬਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਦੀ ਤਾਂਬਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਰਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸੇਰੂਲੋਪਲਾਜ਼ਮਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਛੂਤ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦੀ।

ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਉਮਰ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਇੰਨੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਤਾਂਬਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਜਿਗਰ, ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ, ਫੈਟੀ ਜਿਗਰ, ਸਿਰੋਸਿਸ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਗਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਕੰਬਣਾ, ਕਠੋਰਤਾ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਮਾੜਾ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੌਰਨੀਆ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਭੂਰਾ ਜਾਂ ਹਰਾ ਰਿੰਗ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਸਰ-ਫਲੀਸ਼ਰ ਰਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ

ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਾਫ਼ੀ ਆਮ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

  • ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ
  • ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ
  • ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੋਜ
  • ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣੀ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ
  • ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
  • ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ
  • ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ
  • ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ
  • ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣਾ ਜਾਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ

ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਛਣ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਟੈਸਟ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਅਸਾਧਾਰਨ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸਿਰਫ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਲੱਛਣਾਂ ਜਾਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਾ ਕੱਢੋ; ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

By Gurpreet Singh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *