ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੀ-ਬਜਟ ਮੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਵੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜੀਜੂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰੀ ਜੀ. ਕਿਸ਼ਨ ਰੈਡੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਸ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇਗੀ। ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਵਾਂ ਬਜਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਰਿਫੰਡ ਘਟਿਆ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੀਐਸਟੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਬੰਧੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 6.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹1.93 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਜੀਐਸਟੀ ਰਿਫੰਡ 3.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟ ਕੇ ₹22,665 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ GST ਮਾਲੀਆ 7.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ ₹1.71 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਘਰੇਲੂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਟੈਕਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 4.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹1.41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਯਾਤ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ 10.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹52,253 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੰਬਾਕੂ ਸੈੱਸ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੈੱਸ ਵਜੋਂ ₹5,768 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ₹13,009 ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸੈੱਸ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ 22 ਸਤੰਬਰ, 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਲਗਭਗ 375 ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ GST ਦਰਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸੈੱਸ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, GST ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਮੀ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਲੋਕ ਸਭਾ ‘ਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ।
