Healthcare (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਮੱਛਰ ਧੂਪ ਸਟਿਕਸ, ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਧੂੰਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੈਰ-ਬ੍ਰਾਂਡਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ, ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਮਾ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੇਂਗੂ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕੀਟ ਕੰਟਰੋਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (HICA) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਖੋਜ ਕੰਪਨੀ ਕਾਂਟਰ ਦੁਆਰਾ 12 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 1,264 ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ 405 ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੱਛਰ ਧੂਪ ਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। 67 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (CIR) ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਬਿਨਾਂ ਲੇਬਲ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦੇ ਹਨ?
ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਜਾਂ ਕੋਇਲਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਖੰਘ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਦਮਾ, ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਸੀਓਪੀਡੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਡਾਕਟਰ ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ‘ਤੇ CIR ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਮਵਰ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਹਵਾਦਾਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਛਰਦਾਨੀ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਕਰੀਨਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਫਾਈ ਵਰਗੇ ਉਪਾਅ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਸ.ਐਲ. ਰਹੇਜਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾ. ਸੰਜੀਤ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
