Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਠੰਡੇ ਪੈਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੋਟੀਆਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਢੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਠੰਢ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਵਰਤਾਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਠੰਢੇ ਪੈਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਠੰਢੇ ਪੈਰ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾ. ਐਲ.ਐਚ. ਘੋਟੇਕਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਨਸਾਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ, ਝਰਨਾਹਟ, ਜਲਣ, ਜਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਥਕਾਵਟ ਵੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਠੰਢੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਡੇ ਪੈਰ ਹੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਵਧਣਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਠੰਡੇ ਪੈਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੂਗਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਖੂਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੰਢੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾੜੀਆਂ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਠੰਡੀ, ਫਿੱਕੀ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੀਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਦਰਦ, ਕੜਵੱਲ ਜਾਂ ਤੁਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?
- ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਗਰਮ ਮੋਜ਼ੇ ਪਾਓ।
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸੈਰ ਕਰੋ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
- ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
- ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਠੰਢੇ ਰਹਿਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
