Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੰਘ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਮੌਸਮੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਹਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਨਮੂਨੀਆ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਗ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਰਿਕਵਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਲਾਗ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ, ਸਹੀ ਇਲਾਜ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਮੂਨੀਆ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਰਗੇ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਠੰਢ, ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਹਰੇ ਬਲਗਮ ਵਾਲੀ ਖੰਘ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਜਾਂ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਸਤੀ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਣਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਪੋਲੋ ਸਪੈਕਟਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ) ਡਾ. ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਜ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਕਵਰੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ, ਸਰੀਰਕ ਥੈਰੇਪੀ, ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗੋਰਖਪੁਰ ਦੇ ਰੀਜੈਂਸੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਅਟੈਂਡਿੰਗ ਕੰਸਲਟੈਂਟ (ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕਸ) ਡਾ. ਤਾਨਿਆ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਮੂਨੀਆ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਲਾਗ ਅਕਸਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਖੰਘ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸੁਸਤੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਆਰਾਮ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਕਟਿਆਰ, ਅਪੋਲੋ ਸਪੈਕਟਰਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਥਕਾਵਟ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਇਰਲ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਨਿਦਾਨ, ਢੁਕਵਾਂ ਆਰਾਮ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਰੋਕਥਾਮ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।
