Fever and Disease (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਹਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖਾਰ ਹੋਣਾ ਆਮ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ ਹਰ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਣਾ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਡਾ. ਅਜੀਤ ਜੈਨ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਣਾ ਟਾਈਫਾਈਡ, ਮਲੇਰੀਆ, ਡੇਂਗੂ, ਟੀਬੀ, ਵਾਇਰਲ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ, ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਫਾਈਡ
ਟਾਈਫਾਈਡ ਬੁਖਾਰ ਸੈਲਮੋਨੇਲਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਟਾਈਫਾਈਡ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ।
ਮਲੇਰੀਆ
ਮਲੇਰੀਆ ਇੱਕ ਪਰਜੀਵੀ-ਜਨਿਤ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੱਛਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਪਰਜੀਵੀ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰ 2-3 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਠੰਢ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡੇਂਗੂ
ਡੇਂਗੂ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ 3-4 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੈਟਰਨ “ਅਚਾਨਕ ਬੁਖਾਰ” ਵਰਗਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਬੁਖਾਰ ਉੱਪਰ-ਨੀਚੇ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਧੱਫੜ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਟੀ.ਬੀ.
ਪਲਮਨਰੀ ਟੀ.ਬੀ. ਵਿੱਚ, ਬੁਖਾਰ ਅਕਸਰ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਹਲਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਘੱਟ-ਦਰਜੇ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਇਰਲ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ
ਨੱਕ, ਗਲੇ ਜਾਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਲਾਗ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਗ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਰਿਊਮੇਟਾਇਡ ਗਠੀਏ ਅਤੇ ਲੂਪਸ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੈਂਸਰ (ਖੂਨ ਦਾ ਕੈਂਸਰ – ਲਿਊਕੇਮੀਆ)
ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਵਿੱਚ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧਦੇ WBC ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ?
- ਜੇਕਰ ਹਰ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਜੇਕਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
- ਪੇਟ ਦਰਦ, ਖੰਘ, ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਪੀਲੀਆ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
