ਸਾਵਣ ‘ਚ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ: ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ

Fitness (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮਾਹੌਲ ਹਰਿਆਲੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਤਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਸਣ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਮਾਹਿਰ ਕਿਰਨ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਤਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਗੈਸ, ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਣ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਚੇਸਟਨਟ ਅਤੇ ਸਾਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਐਂਡਰੋਜਨ ਤੱਤ ਹਾਰਮੋਨਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚੇਸਟਨਟ ਥਾਇਰਾਇਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਟਾ ਗਲੂਟਨ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ। ਸਾਵਣ ਨੂੰ ਲੌਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਕਿਰਨ ਗੁਪਤਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਿਓ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਰਤ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ – ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਖਾਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਲ ਖਾਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਵਣ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸੰਜਮਿਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

By Gurpreet Singh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *