Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਇੱਕ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ, ਅਤੇ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਦਬਾਅ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਢੁਕਵੀਂ ਆਰਾਮ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਣਾਅ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸ਼ ਦੀਪਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਬਿਪਨ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁਢਾਪਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਮਾਗ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਬੁੱਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਣਾਅ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ, ਦਿਮਾਗ ਦਿਨ ਭਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਫਾਲਤੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਘੰਟੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ, ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ, ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣਾ ਚੰਗੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
