ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ (SCO ਸੰਮੇਲਨ 2025) ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੁਰਖੀਆਂ ‘ਚ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਚਾਨਕ ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕੈਦ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਹੌਲ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਭੱਜਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਮੋਦੀ-ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੋਦੀ ਤੇ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮਿਲਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਮੋਦੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਚ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏ ਹਨ।
ਮੋਦੀ-ਪੁਤਿਨ-ਜਿਨਪਿੰਗ ਤਿੱਕੜੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਕੇਤ
ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵੀ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਚੀਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਗਲੋਬਲ ਦੱਖਣ ਦੀ ਏਕਤਾ” ਕਿਹਾ। ਪੱਛਮੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਪੱਛਮੀ ਦਬਦਬੇ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ” ਕਿਹਾ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ
ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ 25 ਫੀਸਦੀ ਪਰਸਪਰ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ 25 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧੂ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ 50 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਟੈਰਿਫ ਬੋਝ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਨੂੰ “ਅਣਉਚਿਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ” ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਖਰੀਦਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ SCO ਕਾਨਫਰੰਸ ‘ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਏਜੰਡਾ ਪੇਸ਼
ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ‘ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਏਜੰਡਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ‘ਚ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। SCO ਬੈਂਕ ਅਤੇ AI ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਧਰੁਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੋਦੀ, ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, “ਰਨਿੰਗ ਅਫਸਰਾਂ” ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਨੇ SCO ਸੰਮੇਲਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
