Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੁਣ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਆਮ ਹੈ।
ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਅਗਰਵਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਗਠਨ, ਡੀਐਨਏ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਆਮ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘਾਟ ਥਕਾਵਟ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਰਨਾਹਟ, ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਜਾਂ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਨੀਮੀਆ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਆਮ ਹੈ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸਮਾਈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਧੁੱਪ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਜਾਂ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਘੱਟ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੇ ਸੀਮਤ ਸਰੋਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਲਗਭਗ 61 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਲਗਭਗ 53 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?
ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਕ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
