Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਡੈਂਡਰਫ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ, ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਖਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਡੈਂਡਰਫ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਰਅਸਲ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਮੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਾਲ ਧੋਣਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟੋਪੀਆਂ ਪਹਿਨਣਾ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਡੈਂਡਰਫ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਡੈਂਡਰਫ ਦੇ 5 ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਾਲ ਧੋਣਾ: ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਝੜਪ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਧੋਣ ਵੇਲੇ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨਣਾ: ਠੰਡ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਅਤੇ ਨਮੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਡੈਂਡਰਫ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਟੋਪੀ ਨੂੰ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ।
- ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ: ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜੈੱਲ, ਸਪਰੇਅ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ-ਅਧਾਰਤ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਜਲਣ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੈਂਡਰਫ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ: ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪਿਆਸ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਂਡਰਫ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।
- ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਮਾੜੀ ਦੇਖਭਾਲ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਲਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੈਂਡਰਫ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਰਨ ਮਲਸੇਜ਼ੀਆ ਨਾਮਕ ਖਮੀਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਡੈਂਡਰਫ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਆਸਾਨ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ
- ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਖਾਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਖੋਪੜੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ, ਸਾਫ਼ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਨੂੰ ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੁਰਲੀ ਕਰੋ। ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਪੈਚ ਟੈਸਟ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਜਲਣ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪੈਕ: ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪੈਕ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਧਾ ਕੱਪ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ। ਇਸਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ 20-30 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰਲੀ ਕਰੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਡੈਂਡਰਫ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਬਤ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਡੈਂਡਰਫ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡੈਂਡਰਫ, ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ, ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕੇਟੋਕੋਨਾਜ਼ੋਲ, ਜ਼ਿੰਕ ਪਾਈਰੀਥਿਓਨ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਂਟੀ-ਡੈਂਡਰਫ ਸ਼ੈਂਪੂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
