Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਭਾਰ ਵਧਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨੀਂਦ, ਹਾਰਮੋਨ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ, ਦੌੜਨ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਥਕਾਵਟ, ਝੁਕਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਭਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। PCOS ਅਤੇ ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੇਕਰ ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰੇਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸਲਾਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਦਵਾਈ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਬਾਰੇ ਢੁਕਵੀਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ
ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਜਾਂ ਉੱਚ-ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਣਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ, ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣਾ
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਜੰਕ ਫੂਡ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਵੀ ਵਾਧੂ ਕੈਲੋਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਖਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਊਰਜਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭੋਜਨ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਕੁੱਲ ਕੈਲੋਰੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ।
ਜੇਕਰ ਭਾਰ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਖ਼ਤ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।
