Lifestyle (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਗੋਡਿਆਂ ਦਾ ਦਰਦ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। 35-40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਗੋਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੋਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਤੁਰਨਾ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਲਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ) ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੈਠਦੇ ਸਮੇਂ ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਰੱਖੋ।
- ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ।
- ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੰਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਫਰਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗੋਡੇ 90-ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਹੋਣ।
ਡਾ. ਜੱਗੀ ਤੁਹਾਡੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਹਰ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ ਡਾ. ਯੁਗਲ ਕੜਖੁਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ‘ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਦਤ ਗੋਡਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਗੋਡਿਆਂ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ 3 ਸੁਝਾਅ
ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ – ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਾ ਬੈਠੋ – ਤੁਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ।
ਖਿੱਚਣਾ – ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ, ਹਲਕਾ ਘੁੰਮਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ।
ਕੀ ਬਚਣਾ ਹੈ:
- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਮ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
- ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਗਿਰੀਆਂ, ਫਲ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਢੁਕਵੇਂ ਜੁੱਤੇ ਪਾਓ; ਉੱਚੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੋਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਡਰਿੰਕਸ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
