Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੂਮ ਸਕ੍ਰੌਲਿੰਗ, ਲਗਾਤਾਰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਅਪਰਾਧ, ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੱਤਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ) ਡਾ. ਬਿਪਲਬ ਦਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਾੜੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਗਾਤਾਰ ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਫੋਕਸ, ਮੂਡ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਸਿੱਝਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਕਸਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਤਣਾਅ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੱਗਰੀ, ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡੂਮ ਸਕ੍ਰੌਲਿੰਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?
ਡਾ. ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਲਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸਨੂੰ 60 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਵਧਾਓ। ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਨਰਮ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ, ਜਾਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਵੇਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੇਚੈਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਚਿੰਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
