Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ—7, 8, ਜਾਂ 9—ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੀਂਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ 6 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੌਣਾ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 8 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੌਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ 6 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨੀਂਦ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ, ਤਾਕਤ, ਤਿੱਖਾਪਨ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਜਿਹੀ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੌਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੌਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਵਿਅਸਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਤ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਉੱਠਣਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਊਰਜਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨੀਂਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
