Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ, ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਉਲਟੀਆਂ, ਦਸਤ, ਜਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ।
ਜੇਕਰ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕਸ (AAP) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, HealthyChildren.org ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਵਧਣਾ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਸੁੱਕਣੇ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਘੱਟ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੋਣ ਵੇਲੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦਾ ਘੱਟ ਆਉਣਾ, ਡੁੱਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਨਰਮ ਸਥਾਨ (ਫੋਂਟੇਨੇਲ) ਵੀ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ORS ਘੋਲ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ। ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇਣਾ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ORS ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਟਪੁੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
