Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਤਣਾਅ, ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਵਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿੰਕ ਸਰੀਰ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਘਾਟ, ਪਾਚਨ ਵਿਕਾਰ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸਮਾਈ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ, ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਚਨ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ?
ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਕਲੀਨਿਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਲਾਂ ਦੇ follicles ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਘਾਟ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤਣਾਅ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ
ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਗੰਧ ਦੀ ਕਮੀ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਮੀਟ, ਅੰਡੇ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕ ਦਾਲ, ਛੋਲੇ, ਬੀਨਜ਼, ਕੱਦੂ ਦੇ ਬੀਜ, ਤਿਲ, ਗਿਰੀਦਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿੰਕ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿੰਕ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਲੈਣਾ ਸਲਾਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
