Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਮੋਟਾਪਾ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਮਜ਼ ਦੇ ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੌਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਦੀਪਕ ਗੁੰਜਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟਾਪਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਵਧਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਬੰਧ
ਡਾ. ਗੁੰਜਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਰਬੀ ਸੈੱਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹਾਰਮੋਨ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਟਾਪਾ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਤੱਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ
ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੋਟਾਪਾ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ (ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ), ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੋਟੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਡਾ. ਗੁੰਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ BMI (ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਇੰਡੈਕਸ) ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਉਸਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। BMI ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਅਤੇ ਖੰਡ – ਹੌਲੀ ਜ਼ਹਿਰ
ਡਾ. ਗੁੰਜਨ ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦਾ ਸੇਵਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹੌਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 5 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਖੰਡ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ “ਨਵੀਂ ਖੋਜ” ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੰਡ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਧੂ ਖੰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਲੋੜ
ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਡਾ. ਗੁੰਜਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਉਦਾਹਰਣ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ – ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਨੂੰ ਕਢਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ।
