ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਜੁਲਾਈ – ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਘਾਨਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਉਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਨਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੌਰਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਨ ਮਹਾਮਾ ਖੁਦ ਘਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਕਰਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਅਤੇ 21 ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਘਾਨਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਾਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ “ਨਮਸਤੇ” ਕਿਹਾ, ਸਦਨ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਘਾਨਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।” ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਘਾਨਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 140 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘਾਨਾ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਹੇਠ ਪਏ ਖਣਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ “ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਾਂ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਭਾਰਤੀ ਉੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁਲ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਘੁਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੰਦਰਯਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।”
ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਹੁਣ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸਬੰਧ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।”
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਸਮਝੌਤਾ: ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧੇਗਾ। ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (BIS) ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ (GSA) ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ: ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਮਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦਵਾਈ ‘ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦਵਾਈ ਸੰਸਥਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ: ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਵੱਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਦੌਰਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ-ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
